اندازهگیری امواج الکترومغناطیسی در خانه یا محل کار به شما کمک میکند منابع اصلی میدانهای الکتریکی، مغناطیسی و رادیویی را شناسایی کنید و بر اساس داده واقعی درباره چیدمان تجهیزات، فاصله ایمنتر یا نیاز به راهکارهای کنترلی تصمیم بگیرید. برخلاف تصور رایج، یک عدد بهتنهایی برای ارزیابی محیط کافی نیست؛ نوع میدان، محدوده فرکانسی، فاصله از منبع، زمان اندازهگیری و نوع دستگاه همگی در نتیجه نقش دارند. بنابراین اندازهگیری اصولی باید بهصورت مرحلهای انجام شود.
ابتدا نوع امواجی را که میخواهید اندازهگیری کنید مشخص کنید
اصطلاح EMF یا میدان الکترومغناطیسی بسیار کلی است. در محیطهای مسکونی و اداری معمولاً با سه گروه اصلی روبهرو هستیم: میدانهای الکتریکی با فرکانس پایین، میدانهای مغناطیسی ناشی از جریان برق و سیگنالهای فرکانس رادیویی یا RF.
تجهیزاتی مانند سیمکشی ساختمان، تابلو برق و وسایل برقی میتوانند منبع میدانهای فرکانس پایین باشند. در مقابل، مودم Wi-Fi، تلفن همراه، آنتنهای مخابراتی، تجهیزات بیسیم و برخی سیستمهای ارتباطی در محدوده RF فعالیت میکنند. به همین دلیل دستگاه اندازهگیری باید با نوع میدان موردنظر سازگار باشد.
از چه دستگاهی برای اندازهگیری امواج الکترومغناطیس خانه یا محل کار استفاده کنیم؟
برای اندازهگیری دقیق، باید از دستگاهی استفاده شود که محدوده فرکانسی مناسب و سنسور متناسب با نوع میدان داشته باشد. برخی دستگاهها فقط میدان مغناطیسی فرکانس پایین را اندازه میگیرند، بعضی برای RF طراحی شدهاند و مدلهای حرفهایتر میتوانند چند محدوده مختلف را پوشش دهند.
قبل از اندازهگیری، مشخصات فنی دستگاه را بررسی کنید؛ بهویژه محدوده فرکانسی، واحد اندازهگیری، حساسیت و قابلیت اندازهگیری چندمحوره. اگر هدف بررسی حرفهای یک محیط کاری یا صنعتی است، استفاده از دستگاه کالیبرهشده و متخصص اندازهگیری اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اندازهگیری را از یک بررسی اولیه محیط شروع کنید
پیش از روشن کردن دستگاه، منابع احتمالی را فهرست کنید. در خانه این منابع میتوانند شامل مودم، تلفن بیسیم، اجاق مایکروویو، تابلو برق، تلویزیون، لپتاپ و کابلهای برق باشند. در محیط کار نیز سرورها، UPS، تجهیزات صنعتی، کابلهای قدرت، فرستندهها و تجهیزات شبکه اهمیت دارند.
سپس محیط را به چند نقطه تقسیم کنید و اندازهگیری را در محلهایی انجام دهید که افراد زمان بیشتری در آنها حضور دارند؛ مانند محل خواب، میز کار، محل استقرار کارکنان و نزدیک تجهیزات حساس.
فاصله از منبع را در اندازهگیری رعایت کنید
شدت بسیاری از میدانهای الکترومغناطیسی با افزایش فاصله از منبع کاهش پیدا میکند. به همین دلیل بهتر است برای هر منبع چند اندازهگیری در فاصلههای مختلف انجام دهید.
برای مثال، مقدار میدان را در نزدیکی مودم اندازه بگیرید و سپس همان اندازهگیری را در فاصله یک، دو و چند متر تکرار کنید. این کار کمک میکند نحوه تغییر شدت میدان در محیط را بهتر درک کنید و مشخص شود آیا تغییر محل تجهیزات میتواند شرایط را بهبود دهد یا خیر.
اندازهگیری را در شرایط مختلف تکرار کنید
مقدار امواج در یک محیط ثابت نیست. عملکرد تجهیزات، تعداد کاربران شبکه، روشن یا خاموش بودن دستگاههای برقی و حتی زمان روز میتواند بر مقدار اندازهگیریشده اثر بگذارد.
بنابراین بهتر است اندازهگیری در چند شرایط مختلف انجام شود. برای مثال، یکبار مودم و تجهیزات بیسیم روشن باشند و بار دیگر برخی منابع خاموش شوند. مقایسه این نتایج میتواند به شناسایی منبع اصلی میدان کمک کند.
نتایج را ثبت و با یکدیگر مقایسه کنید
برای هر نقطه، مقدار اندازهگیریشده، فاصله از منبع، زمان و وضعیت تجهیزات را ثبت کنید. این اطلاعات امکان تهیه یک نقشه ساده از وضعیت الکترومغناطیسی محیط را فراهم میکند.
تنها بالا یا پایین بودن یک عدد نباید مبنای تصمیمگیری باشد. مقدار اندازهگیری باید بر اساس نوع میدان، فرکانس، شرایط اندازهگیری و استاندارد یا معیار مورد استفاده تفسیر شود. در پروژههای تخصصی، تفسیر نتایج توسط فرد آشنا با اندازهگیری EMF و RF توصیه میشود.
چه زمانی به اندازهگیری تخصصی نیاز داریم؟
اگر محیط دارای تجهیزات صنعتی، سرور، تجهیزات مخابراتی یا دستگاههای حساس باشد، اندازهگیری ساده با تجهیزات عمومی ممکن است کافی نباشد. در این شرایط باید محدوده فرکانسی دقیق، منبع انتشار، مسیر انتقال و سطح میدان در نقاط مختلف بررسی شود.
اندازهگیری تخصصی همچنین زمانی اهمیت دارد که قصد اجرای شیلدینگ، ایزولهسازی اتاق یا کاهش تداخلات الکترومغناطیسی را دارید. در چنین پروژههایی، اندازهگیری قبل و بعد از اجرای راهکار امکان ارزیابی واقعی میزان تضعیف میدان را فراهم میکند.
جمعبندی
برای اندازهگیری صحیح امواج الکترومغناطیسی خانه یا محل کار، ابتدا نوع میدان و منابع احتمالی را مشخص کنید، سپس با دستگاه مناسب در نقاط و فاصلههای مختلف اندازهگیری انجام دهید. تکرار اندازهگیری در شرایط متفاوت و ثبت نتایج کمک میکند تصویر دقیقتری از وضعیت محیط به دست آورید. در محیطهای پیچیده یا زمانی که قرار است راهکار شیلدینگ اجرا شود، استفاده از تجهیزات تخصصی و اندازهگیری حرفهای انتخاب مطمئنتری است.
